Romeinse Limes

Een stukje geschiedenis  (bron: Wikipedia)

De limes is ontstaan toen de Romeinen in 47 na Chr. definitief van de verovering van Germania afzagen. Belangrijk daarbij was de Varusslag in 9 na Chr. in het Teutoburgerwoud waarbij drie Romeinse legioenen in een hinderlaag werden afgeslacht. Op bevel van keizer Claudius I trokken de Romeinen zich terug op de Rijn, die de grens werd. Daarbij speelde ook een rol dat bevoorrading van de legioenen via de Rijn aanzienlijk eenvoudiger was vanuit het centrum van het Rijk dan via de Elbe.

In Nederland werden langs de Rijn circa twintig forten gebouwd. Aan de weg lagen wachttorens waarvan de onderlinge afstand zodanig was dat men van de ene naar de andere wachttoren lichtsignalen kon afgeven.

De limes was niet alleen bedoeld om het gebied aan de overzijde van de rivier te beheersen en vijandelijke invallen onmogelijk te maken of te bestrijden. De militaire voorzieningen waren ook en vooral bedoeld om controle uit te oefenen over de Rijn als belangrijkste verbinding tussen het Duitse Rijnland en Brittannië.

Bij de Bataafse Opstand van 69-70 werden veel forten in brand gestoken. Na de opstand zijn ze weer opgebouwd. Een volgende bouwfase lijkt rond 200 te hebben plaatsgevonden, toen de versterkingen werden herbouwd uit steen. Verwoestingslagen suggereren dat de limes rond 240 is bezweken, werd hersteld, en opnieuw bezweek rond 258. Dat wordt gewoonlijk geassocieerd met een ook uit geschreven bronnen bekende Frankische inval. De Bataafse keizer Postumus herstelde de grens, die definitief bezweek toen Aurelianus in 274 het Gallische keizerrijk liquideerde. De Romeinse aanwezigheid in de vierde eeuw had een totaal ander karakter.

De namen van een aantal castella (met hun afstanden) zijn overgeleverd op de Peutinger kaart en het Itinerarium Antonini. In Nederland liep de limes langs wat nu de Oude Rijn, de Kromme Rijn en de Nederrijn is, van Lugdunum (Katwijk) naar Duitsland. Langs deze grens liep de limesweg, die ook wel de limes wordt genoemd. Hij verbond de vele castella die langs de grens waren opgericht met elkaar. Archeologisch onderzoek maakt duidelijk dat in de tijd van de keizers Traianus en Hadrianus fors is geïnvesteerd in de uitbouw en het onderhoud van de weg.

In Katwijk stonden twee Romeinse legerkampen

Het Katwijk van nu is de enige Nederlandse gemeente met binnen haar gebiedsgrenzen twee Romeinse legerkampen en nog veel meer waardevol Limes werelderfgoed.

Het Katwijks college heeft  de Visie ‘Romeinen in Katwijk’ vastgesteld. De Visie beschrijft hoe de geschiedenis van de Romeinen en de Limes in Katwijk beter herkenbaar kan worden gemaakt en meer toeristisch, economisch en educatief benut kan worden. De Visie is tot stand gekomen in een interactief traject met geïnteresseerden en belanghebbenden, waaronder Katwijk Marketing en oudheidkundige verenigingen.

Romeinse Limes NL

Diep verscholen in de Nederlandse bodem ligt de noordgrens van het Romeinse Rijk, de Limes. Het geeft zijn geheimen niet gemakkelijk prijs. Stichting Romeinse Limes Nederland wil dat veranderen. De stichting zet zich in voor het breed toegankelijk maken van alle informatie over de lange en fascinerende geschiedenis van de Romeinse Limes.

Limes Katwijk (foto’s)

(In ontwikkeling)

Brittenburg-Ortelius-1581

Brittenburg

Limes-kunstwerk bij de Uitwateringssluizen te Katwijk (Nicolaas Dings, 2010)